Dil Ve Konuşma Bozuklukları

DİL VE KONUŞMA BOZUKLUKLARI TERAPİSİ NEDİR?

Dil ve konuşma bozukluklarının çeşitli nedenleri vardır.  Konuşmayı sağlayan kas ve kemik yapılarındaki değişiklikler (yarık damak, diş problemleri  vb), beyin ya da sinirlerde meydana gelen problemler,  işitme kaybı, serebral palsi, parkinson, als gibi nörolojik bozukluklar, beyin hasarı ve mental retardasyon (zeka geriliği), otizm, asperger, down sendromu, apert sendromu, velokardiyofasiyal sendrom gibi genetik sendromlar dil ve konuşma problemlerinin nedenleri arasında sayılabilir. Reflü, polipler, nodüller, ses tellerindeki rahatsızlıklar ve gırtlak kanseri gibi hastalıklar da ses kaynaklı konuşma bozukluklarının nedenleri arasındadır. Bireydeki dil bozukluğunun dilin hangi bileşeni veya bileşenleriyle ilgili olduğunu saptamak için dil değerlendirmesinin geniş bir yelpazede, dili oluşturan tüm bileşenlerin, dil ve konuşma terapisti tarafından teker teker değerlendirilerek yapılması gerekir.

Konuşma bozukluğunda ise kişi hangi sesleri çıkartabiliyor, hangilerini çıkartamıyor ya da hangi sesleri kelimenin belirli yerlerinde kullanabiliyorken hangilerini kullanamıyor gibi faktörleri (örneğin “k” sesini hece başı pozisyonda kullanabiliyorken, hece sonu veya ortasında kullanamıyor gibi)  belirleyen testleri yaparak , konuşmanın akıcılığını ve hızını ölçerek bir konuşma değerlendirmesi sağlanabilmektedir. Böylece bireyin dil ve konuşma problemi daha ayrıntılı analiz edilebilmekte ve dilin hangi bileşeninde ya da konuşmanın hangi bölümünde ne kadar bozukluk olduğunun saptanmasıyla bireye uygun terapi planı hazırlanmaktadır. Gerekli durumlarda işitme testi,  kulak-burun-boğaz ya da nörolojik muayene de istenmektedir.

Dil ve Konuşma Güçlükleri Hangi Başlıklar Altında Toplanır?

Sesletim ve Ses Bilgisi , Akıcı Konuşma Bozuklukları, Ses Bozuklukları, Gelişimsel Dil Bozuklukları, Edinilmiş Dil Bozuklukları olarak beş ana başlık altında toplanır.

Sesletim ve Ses Bilgisi (Artikülasyon ve Fonoloji) Bozuklukları Nelerdir?

Konuşma seslerini çıkarma işlemine söyleyiş- artikülasyon denir.

• Atlamalar: Sözcüklerin yalnız bir kısmı söylenir. Araba yerine “arba”.
• Yerine koyma: Sözcüğün başında ortasında veya başındaki sesin yerine başka bir ses kullanılır.”Arı” yerine “ayı”.
• Eklemeler: Sözcüklerdeki fazla sesleri içerir.”aşağı” yerine “aşşağı”
• Çarpıtmalar: Ses, konuşma dilinde olmayan yeni bir ses olarak çıkarılır. “araba” yerine “aba”

Akıcı Konuşma Bozuklukları Nelerdir?

Konuşmada beklenenden farklı hız, ritim gözlenmesi, ses, hece, sözcük ya da sözcük öbeği tekrarları, uzatmalar veya bloklar biçiminde konuşma akışının kesintiye uğramasıdır. Aşırı gerginlik, çabalama davranışları ve ikincil davranışlar da eşlik edebilir.

Ses Bozuklukları Nelerdir?

Bireyin yaşına ve cinsiyetine uygun olmayan ses üretimi ve/veya ses kalitesinin, perde (ton), şiddet, rezonans ve/veya süre gibi özelliklerinde ortaya çıkan durumlardır.

Gelişimsel Dil Bozuklukları Nelerdir?

Gelişimsel dil bozukluğu; biyomedikal koşullarla açıklanamayan, dili kullanma veya öğrenme alanlarında ortaya çıkan problemlerle karakterize bozukluk olarak tanımlanmaktadır. Doğuştan veya bebeklik/çocukluk çağında ortaya çıkan gelişimsel nitelik taşır.